Kun je GLP-1 gebruiken tijdens het geven van borstvoeding – wat zegt het onderzoek?

‍Wat is GLP-1 en waarom wordt het gebruikt bij gewichtsverlies?

GLP-1 is een hormoon dat je lichaam zelf aanmaakt in de darm en dat invloed heeft op je eetlust, je verzadigingsgevoel en de regulatie van je bloedsuiker. Medicatie die de werking van GLP-1 nabootst, wordt gebruikt bij de behandeling van overgewicht, obesitas en diabetes type 2. Voorbeelden van deze behandelingen zijn Ozempic, Wegovy en Mounjaro.

Door het hongergevoel te verminderen en verzadigingssignalen te versterken, kan de behandeling het makkelijker maken om minder te eten en aanbevolen voedingspatronen te volgen. Voor veel mensen leidt dit tot duidelijk en duurzaam gewichtsverlies wanneer de behandeling wordt gecombineerd met leefstijlbegeleiding.

Wat zegt onderzoek over GLP-1 en borstvoeding?

Op dit moment is er zeer beperkte wetenschappelijke onderbouwing voor het gebruik van GLP-1-receptoragonisten tijdens het geven van borstvoeding. Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, worden zelden opgenomen in klinische geneesmiddelenstudies. Dat geldt ook voor behandelingen zoals semaglutide, dat wordt gebruikt in Ozempic en Wegovy, en tirzepatide, dat wordt gebruikt in Mounjaro.

Er is onvoldoende kennis over de vraag of deze medicijnen bij vrouwen in de moedermelk terechtkomen. Ook ontbreken gegevens over mogelijke effecten op een baby die borstvoeding krijgt. Wanneer de veiligheidsgegevens beperkt zijn, wordt het voorzorgsprincipe toegepast. Dat betekent dat behandeling met GLP-1-medicatie niet wordt aanbevolen tijdens het geven van borstvoeding.

Mogelijke risico’s voor de baby

GLP-1-medicatie beïnvloedt de regulatie van de eetlust, de maaglediging en de energiebalans bij degene die het gebruikt. Voor een baby in een fase van snelle groei, die volledig afhankelijk is van een stabiele inname van voedingsstoffen, is het extra belangrijk dat blootstelling aan medicatie via moedermelk deze processen niet verstoort.

Op dit moment zijn er onvoldoende gegevens over de mate waarin GLP-1-receptoragonisten bij vrouwen in de moedermelk terechtkomen en of zij invloed kunnen hebben op de baby. Omdat de veiligheid niet kan worden vastgesteld en mogelijke effecten op groei of darmfunctie niet kunnen worden uitgesloten, wordt behandeling tijdens het geven van borstvoeding niet aanbevolen.

Waarom is borstvoeding een gevoelige periode?

Borstvoeding is een unieke fysiologische fase waarin je baby volledig of gedeeltelijk voeding krijgt via moedermelk. Medicijnen en andere stoffen die jij gebruikt, kunnen in wisselende mate via de moedermelk bij je baby terechtkomen.

De organen en lichaamsfuncties van een baby zijn nog in ontwikkeling. Daardoor kunnen zij gevoeliger zijn voor bepaalde stoffen dan volwassenen. Om die reden gelden er hoge veiligheidseisen voor medische behandelingen tijdens het geven van borstvoeding.

Wanneer voldoende documentatie over veiligheid ontbreekt, wordt voorzichtigheid geadviseerd. Bespreek daarom altijd met een zorgverlener voordat je start met een nieuwe behandeling tijdens het geven van borstvoeding.

Het proces van borstvoeding

Het proces begint al tijdens de zwangerschap. Door hormonale veranderingen worden de borsten voorbereid en wordt colostrum aangemaakt. Na de bevalling wordt de melkproductie gestimuleerd door het zuigen van de baby, waarbij hormonen zoals prolactine en oxytocine vrijkomen. De eerste dagen kunnen als intens of uitdagend worden ervaren, maar voor veel ouders wordt het makkelijker wanneer jij en je baby de tijd krijgen om te oefenen en een eigen ritme te vinden.

Omdat de voeding van je baby in deze periode volledig of gedeeltelijk uit moedermelk bestaat, is het belangrijk dat medicatie die je gebruikt zorgvuldig wordt beoordeeld op veiligheid.

Borstvoeding geeft je baby voeding en geborgenheid in de eerste levensfase. Het is belangrijk om goed te luisteren naar de signalen van je lichaam en die van je baby.

Wanneer kan GLP-1 opnieuw worden overwogen?

Behandeling met GLP-1-medicatie kan worden overwogen wanneer je volledig bent gestopt met borstvoeding. Dat betekent in de praktijk dat je baby geen moedermelk meer krijgt, ook niet gedeeltelijk.

Voor veel mensen kan behandeling relatief snel na het stoppen met borstvoeding opnieuw worden besproken. De beslissing wordt altijd samen met een zorgverlener genomen en afgestemd op jouw persoonlijke situatie.

Waar kun je je op richten tijdens het geven van borstvoeding?

Dat GLP-1-behandeling tijdens het geven van borstvoeding niet wordt aanbevolen, betekent niet dat je je gezondheid moet pauzeren. Deze periode kan juist een kans zijn om duurzame gewoonten op te bouwen die je herstel en je gezondheid op de lange termijn ondersteunen.

Tijdens het geven van borstvoeding is het vaak helpender om te focussen op:

• regelmatige maaltijden met voedzame en gevarieerde voeding
• voldoende energie-inname ter ondersteuning van melkproductie en herstel
• dagelijkse beweging en milde fysieke activiteit, afgestemd op je herstel na de bevalling
• voldoende slaap en rust, voor zover dat mogelijk is

Je lichaam ondergaat grote hormonale veranderingen na de zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding. Bij veel mensen verandert het gewicht geleidelijk in de loop van de tijd, maar de verschillen tussen personen zijn groot. Het doel in deze fase is geen snel gewichtsverlies, maar het creëren van stabiele voorwaarden voor gezondheid en welzijn.

Na het volledig stoppen met borstvoeding kan een nieuwe medische beoordeling plaatsvinden en kunnen mogelijke behandelopties worden overwogen op basis van je actuele situatie.

Ondersteuning en hulp

Er zijn verschillende vormen van ondersteuning beschikbaar voor mensen die borstvoeding geven. Het consultatiebureau, een lactatiekundige, je verloskundige of huisarts kunnen praktische begeleiding en individuele opvolging bieden bij vragen of uitdagingen rond borstvoeding.

Het is normaal dat borstvoeding vragen oproept of momenten van onzekerheid met zich meebrengt. Veel mensen hebben in verschillende fases ondersteuning nodig. Het is belangrijk om te weten dat hulp beschikbaar is.

Artsen, verloskundigen en diëtisten kunnen advies geven over voedingsbehoeften, herstel na de zwangerschap en medicatiegebruik tijdens borstvoeding.

Op tijd ondersteuning zoeken kan bijdragen aan een veiligere en duurzamere borstvoedingsperiode.

Samenvatting

GLP-1-medicatie is een effectieve medische behandeling bij overgewicht en obesitas, maar wordt niet aanbevolen tijdens het geven van borstvoeding. De reden is dat de wetenschappelijke onderbouwing beperkt is en dat de veiligheid voor een baby die borstvoeding krijgt niet kan worden vastgesteld. Daarom wordt tijdens deze periode het voorzorgsprincipe toegepast.

Wanneer je volledig bent gestopt met borstvoeding, kan behandeling met Ozempic, Wegovy of Mounjaro opnieuw worden overwogen na een persoonlijke medische beoordeling. Daarbij wordt rekening gehouden met je gezondheid, je gewichtsontwikkeling, eventuele medische aandoeningen en je persoonlijke doelen.

Het doel is altijd een veilige en duurzame gezondheid, voor jou en je baby.

Veelgestelde vragen

Kan GLP-1-behandeling worden gebruikt tijdens het geven van borstvoeding?

Nee, behandeling met GLP-1-medicatie wordt niet aanbevolen tijdens het geven van borstvoeding. Er zijn onvoldoende gegevens over de vraag of deze medicijnen in de moedermelk terechtkomen en welke effecten zij mogelijk hebben op een baby die borstvoeding krijgt.

Omdat de veiligheid niet kan worden vastgesteld, wordt het voorzorgsprincipe toegepast en wordt behandeling tijdens deze periode afgeraden.

Hoe beïnvloedt GLP-1 eetlust en gewicht?

GLP-1 beïnvloedt de regulatie van de eetlust door verzadigingssignalen naar de hersenen te versterken en het hongergevoel te verminderen. Tegelijkertijd wordt de maaglediging vertraagd, waardoor het verzadigingsgevoel langer aanhoudt na een maaltijd.

Deze combinatie leidt vaak tot een lagere energie-inname. Wanneer de behandeling wordt gecombineerd met leefstijlveranderingen, kan dit resulteren in klinisch relevant gewichtsverlies.

Zijn er veelvoorkomende bijwerkingen van GLP-1?

Ja, de meest voorkomende bijwerkingen van GLP-1-medicatie zijn gerelateerd aan het maag-darmstelsel en kunnen bestaan uit misselijkheid, braken, diarree en verstopping. Deze klachten zijn vaak het duidelijkst aan het begin van de behandeling of bij een verhoging van de dosis en nemen bij veel mensen in de loop van de tijd af.

Zeldzame maar ernstige bijwerkingen kunnen ook voorkomen. Neem contact op met een zorgverlener bij aanhoudende of ernstige klachten.

Bespreek bijwerkingen of vragen hierover altijd met je arts of andere zorgverlener.

Kan borstvoeding op andere manieren worden gecombineerd met gewichtsverlies dan met GLP-1?

Tijdens het geven van borstvoeding ligt de focus in de eerste plaats op herstel en op het waarborgen van voldoende voeding voor jou en je baby. Actieve medische behandeling gericht op gewichtsverlies wordt in deze periode niet aanbevolen.

Gezonde gewoonten kunnen wel bijdragen aan welzijn en aan een geleidelijke verandering van het gewicht in de loop van de tijd. Denk aan voedzame en gevarieerde maaltijden, regelmatige eetmomenten, passende fysieke activiteit en voldoende rust.

Het doel tijdens het geven van borstvoeding is stabiele gezondheid in plaats van snel gewichtsverlies. Wanneer je bent gestopt met borstvoeding, kunnen meer gestructureerde behandelopties worden overwogen in overleg met een zorgverlener.

Wat kan het geven van borstvoeding vergemakkelijken?

Huid-op-huidcontact, je baby vaak laten drinken en zorgen voor een goede en diepe aanlegtechniek kunnen het geven van borstvoeding ondersteunen. Vroege en regelmatige stimulatie van de borsten helpt om de melkproductie op gang te brengen en te onderhouden.

Praktische begeleiding van een verloskundige, lactatiekundige of via het consultatiebureau kan vooral in de eerste weken waardevol zijn.

Waar vind ik meer informatie over GLP-1 en borstvoeding?

Neem contact op met je zorgverlener of een lactatiekundige voor meer informatie en persoonlijk afgestemd advies.

Bronnen

American Journal of Obstetrics and Gynecology. Glucagon-like peptide-1 receptor agonist use in pregnancy: a review. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2024.08.024

Nutrients. Subcutaneous Semaglutide during Breastfeeding: Infant Safety Regarding Drug Transfer into Human Milk. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39275201/

Frontiers in Endocrinology. Effects of GLP-1 agonists and SGLT2 inhibitors during pregnancy and lactation on offspring outcomes: a systematic review of the evidence. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37881498/

European Medicines Agency (EMA) – Wegovy (semaglutide)
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/wegovy

European Medicines Agency (EMA) – Mounjaro (tirzepatide)
https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/mounjaro-epar-product-information_en.pdf

European Medicines Agency (EMA) – Ozempic (semaglutide)
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic